Партыя БНФ
Партыя БНФ - партыя абароны народных інтарэсаў
Судовыя выканаўцы “павіншавалі” Рыгора Кастусёва з юбілеям БНФ

Як паведаміў Рыгор Кастусёў прэс-службе Партыі БНФ, 19 кастрычніка ён атрымаў па пошце цэлы пакет дакументаў, зьвязаных з адміністратыўнымі штрафамі, якімі палітык быў пакараны ў часе сёлетніх пратэстаў у Курапатах. У тым ліку Рыгору Кастусёву была дасланая позва і пастанова аб накладаньні абмежаваньняў на маёмасьць у выглядзе забароны ажыцьцяўленьня рэгістрацыйных дзеяньняў у дачыненьні да аўтамабіля і гаража, якія належаць старшыні БНФ.

Кастусёў 18- Я быў здзіўлены, атрымаўшы з суда Шклоўскага раёну паведамленьне пра ўзбуджэньне выканаўчай вытворчасьці па штрафах за курапацкую варту. Справа ў тым, што ўсе штрафы па сёлетніх адміністратыўных спагнаньнях у мяне слочаныя. Нягледзячы на гэта, судовыя выканаўцы вынеслі на мой адрас пастанову пра накладаньне арышту на аўтамабіль і гараж. Мне давялося ў дзень трыццацігодзьдзя БНФ займацца камунікацыяй паміж судамі ў Менску, якія выносілі пастановы пра штрафы, і судовымі выканаўцамі тут у Шклове, якія наклалі абмежаваньні на маю маёмасьць дзеля спагнання грошаў у лік штрафа. Падкрэслю, што гэтыя штрафы былі сплочаныя мною яшчэ ўлетку. Я разглядаю гэтыя дзеяньні судовай улады  як дробную помсту за пададзеную мною ў Камітэт ААН па правах чалавека скаргу на выкарыстаньне адміністратыўнага перасьледу як сродку абмежаваньня свабоды сходаў у Беларусі. Гэтая скарга была ў мінулым месяцы мною пададзеная пры дапамозе юрыстаў правабарончага цэнтру “Вясна” – сказаў Рыгор Кастусёў.

Як паведаміў лідэр Партыі БНФ, накладаньне абмежваньня на распараджэньне аўтамабілям і неабходнасьць тэрміновых захадаў для прадухіленьня незаконных дзеяньняў судовых выканаўцаў стварыла перашкоды для яго ўдзелу ў мерапрыемствах, прымеркаваных да трыццацігодзьдзя БНФ.

Нагадаем, што 4 ліпеня суд Партызанскага раёну Менску аштрафаваў старшыню Партыі БНФ Рыгора Кастусёва на 30 базавых велічынь штрафу (735 рублёў) па артыкуле 23.34 КаАП за ўдзел у акцыях па абароне Курапатаў, дзе адчынілася забаўляльная ўстанова “Поедем-поедим”. Напярэдадні лідэр БНФ быў брутальна затрыманы спецаддзелам міліцыі на шляху да менскага аэрапорта, што пазбавіла яго магчымасьці выступіць на канфэрэнцыі ў польскім Сэйме. Па факце абмежаваньня свабоды сходаў старшыня БНФ падаў паведамленьне ў Камітэт ААН па правах чалавека.

пастанова пра ўзбуджэньне выканаўчай вытворчасьці

павестка

арышт - аўто

арышт - гараж

 

 

Судовыя выканаўцы "павіншавалі" Рыгора Кастусёва з юбілеям БНФ
Белавус, Кіркевіч, Шрайбман: БНФ вачыма яго раўналеткаў

Гэтыя пытаньні ў перадачы Праскі Акцэнт на Радыё Свабода з журналістам Юрыям Дракахрустам абмяркоўваюць заснавальнік крамы Symbal.by Павал Белавус, гісторык і журналіст Алесь Кіркевіч і палітычны аналітык Арцём Шрайбман.

Што было б, калі б не БНФ?

Дракахруст: 30 гадоў таму, 19 кастрычніка 1988 году, быў утвораны аргкамітэт Беларускага Народнага Фронту. Можна было б, зразумела, пагаварыць пра значэньне гэтай падзеі з вэтэранамі, тымі, хто ўдзельнічаў у стварэньні БНФ.

Але мне падалася, што можа ня менш цікава паразважаць пра гэта зь людзьмі маладымі, якія тады былі дзецьмі ці нават яшчэ не нарадзіліся, раўналеткамі БНФ.

Вы, Павал — 1987 году нараджэньня, вы, Алесь, — 1989-га, вы, Арцём — 1991-га. Для вас, для вашага пакаленьня — што такое БНФ? Гэта тыя, хто прынёс, заваяваў для Беларусі незалежнасьць і вызваліў ад камунізму?

Але, скажам, у якім Туркмэністане ніякага Народнага Фронту, масавага руху не было, але і незалежнасьць Туркмэністан атрымаў і аднапартыйнай сыстэмы там няма.

Дык а БНФ… Можа і безь яго адбылося б прыкладна тое самае?

Алесь Кіркевіч

Кіркевіч: Цалкам імаверна, што ўсё адбылося б падобным шляхам і без БНФ. Але калі казаць пра нацыянальнае адраджэньне пачатку 90-х, прыняцьцё нацыянальнага сьцяга, герба, шмат якія зьмены ў сыстэме адукацыі — наўрад ці гэта адбылося б бяз Фронту.

Безь яго гэта, хутчэй за ўсё, была б незалежная рэспубліка, але акупаваная расейскім, постсавецкім кланам «чырвоных дырэктараў», якія адразу ўвялі б свае парадкі. І гэта быў бы моцны тормаз для ўсіх нас.

Шрайбман: Я згодны з Алесем, што незалежнасьць напэўна была б у любым выпадку, бо яна вызначаная хутчэй перабудовай, чым стварэньнем Франтоў. Зьяўленьне Франтоў у рэспубліках захаду СССР было хутчэй сьледзтвам. Нават у назьве БНФ напачатку было «за перабудову».

Зь іншага боку, нельга сказаць, што Беларусь была б дакладна такой самай, калі б не было БНФ. БНФ як любая авангардная, можна нават сказаць крайняя, сіла стварае цягу. Яна зьмяшчае цэнтар грамадзкага дыскурсу, цэнтар палітыкі, межы таго, пра што можна, а пра што нельга гаварыць. Яна ссоўвае яго ў свой бок.

Гэтак сама актыўная, сьмелая меншасьць суфражыстак, тагачасных фэміністак, на пачатку ХХ стагодзьдзя зьмяніла дыскурс, хаця большасьць людзей не падзялялі іх падыходы. Гэтак сама адбылося і ў ЗША са змагарамі за правы ЛГБТ, якія за 10 гадоў здолелі цалкам зьмяніць настроі грамадзтва.

Не на 100%, але дыскурс зьмяніўся дзякуючы высілкам невялікай, але актыўнай меншасьці.

Тое самае і БНФ. Невядома, ці мела б Беларусь хаця б гэтыя 4 гады (1991 — 1995) тыя сымбалі, якія былі. Ня ўпэўнены, што беларуская мова мела б нават дзяржаўны статус без БНФ.

Усе гэтыя ініцыятывы ішлі ад БНФ, і іх рэалізацыя была саступкай, падачкай з боку намэнклятуры гэтай актыўнай меншасьці.

Стварэньне цягі ў нацыянальны бок — гэта галоўная заслуга БНФ.

Белавус: Да пералічанага калегамі я б дадаў, што БНФ узьнік праз 70 гадоў пасьля стварэньня БНР. І для мяне стварэньне БНФ — гэта доказ таго, што ідэі, ідэалы, які былі ў інтэлігенцыі на пачатку ХХ стагодзьдзя, выжылі. Выжылі праз 70 гадоў нягледзячы на тое, што душылі, забаранялі, пра «Пагоню» нават ня ўсе людзі, якія стваралі БНФ, ведалі.

Зьявілася магчымасьць, і новая інтэлігенцыя скарысталася шанцам.

Для мяне БНФ — гэта прыклад таго, што трэба карыстацца нават самым кароткім момантам, які зьяўляецца, для прасоўваньня сваіх ідэяў. Стварэньне БНФ — доказ, што гэтыя ідэі жывыя, што пры больш-менш спрыяльных умовах яны знаходзяць сябе шлях.

Пакаленьне 88-га: моц або шанец?

Дракахруст: У маладосьці, разважаючы пра гераічныя падзеі ў іншых краінах і ў мінулым, я часам думаў: вось волаты былі (або ёсьць, але ня ў нас), а мы… А ў вас не ўзьнікаюць такія думкі — вось былі людзі ў 1988 годзе, а мы не такія, мы слабейшыя, яны здолелі, дамагліся, а мы — не? Ці ў вас думка такая, што пакаленьню 88-га году проста пашанцавала? А вам пакуль не.

Павал Белавус

Белавус: Галоўная справа зробленая. Мы і цяпер жывем у сваёй дзяржаве, якая ёсьць асобным палітычным утварэньнем. Гэта — плён у тым ліку і БНФ, дэпутатаў БНФ.

Мы ў сваёй працы кажам, што як бы ні зьмяняліся сымбалі, якія б прэзыдэнты ні праходзілі, факт застаецца фактам — Рэспубліка Беларусь была абвешчаная пад бел-чырвона-белым сьцягам і гербам «Пагоня». Гэтыя сымбалі назаўжды застануцца першымі дзяржаўнымі сымбалямі Беларусі. Ужо толькі за гэта можна ставіць помнік.

Але гэтую перамогу не ўдалося ўтрымаць. Часам людзі кажуць, што тое пакаленьне палітыкаў, пакаленьне 88-га году, прайграла, часам нават кажуць пра пакаленьне няўдачнікаў, лузэраў.

Бо не змаглі ўтрымаць, не змаглі знайсьці кансэнсус.

Але хто тут большы няўдачнік — ці мы, якія больш за 20 гадоў жывуць пры Лукашэнку, ці тыя людзі, якія здабылі перамогу, але пасьля аддалі яе ня самаму лепшаму апанэнту, скажам так?

Дракахруст: А вашаму пакаленьню паставяць помнікі? Я ня веру, што вы пра гэта ня думаеце.

Белавус: Пра помнікі дакладна ня думаю. Але кожны думае, што пра яго будуць гаварыць, калі ты будзеш ва ўзросьце Зянона Пазьняка ці Сяргея Навумчыка. Але ў нас яшчэ ёсьць час, спадзяюся, што і ў нас будзе яшчэ шанец. Пакуль яшчэ ня ўсё страчана, ёсьць шанец застацца ў гісторыі героямі. Як і шанец застацца няўдачнікамі. Незразумела пакуль, кім мы застанёмся.

Кіркевіч: Таму пакаленьню, безумоўна, можна пазайздросьціць, яны пагулялі на больш свабодным палітычным полі, калі можна было дайсьці да людзей і рэальна ўвайсьці ва ўладныя структуры. Гэта крута, гэта клясна, гэта той шанец, якога, на жаль, пакуль ня мела нашае пакаленьне.

Але я ўпэўнены, што ўсё наперадзе і рана наша пакаленьне хаваць. Маўляў, тады былі волаты-ідэалісты, а цяпер — ніхто.

І думаю, што ня варта казаць пра помнік нейкаму пакаленьню. Помнікі варта ставіць пэўным людзям і, можа, цяпер яшчэ зарана казаць каму.

Думаю, што некалі адкрыюцца архівы і нават пра тых «волатаў БНФ» будзе зразумела, чаму той або іншы чалавек прымаў тыя або іншыя рашэньні і хто на каго працаваў.

А ставіць помнікі пры жыцьці тым людзям, якія нават маюць заслугі — гэта не зусім правільна. І няправільна жыць вечнай рэтраспэктывай, успамінамі, як выдатна было ў 90-я, калі мы хадзілі са сьцягамі, а цяпер усё кепскае і ніякае. Гэта тупіковы шлях.

У польскай гістарыяграфіі быў цудоўны тэрмін — «пакаленьне паразы». Гэта пра тых, хто ўдзельнічаў у вайне Напалеона 1812 году і хацеў адрадзіць Польшчу, пра тых, хто ішоў на шматлікія паўстаньні. Гэта былі мужныя людзі, гэта былі героі. Але але зазналі паразу. А потым узьнікла тэма стваральнай працы. Гэта ўжо пакаленьне Ажэшкі, пакаленьне Пілсудзкага. Гэтыя людзі шмат пражылі пад ціскам Расейскай імпэрыі, але стварылі незалежную Польшчу.

Аддамо поўны рэспэкт тым, хто ўдзельнічаў у паўстаньнях і пайшоў за Напалеонам, але незалежную Польшчу зрабіла менавіта наступнае пакаленьне, якое таксама шмат у чым было расчараванае і шмат у чым зайздросьціла сваім папярэднікам.

Шрайбман: Я наагул ня мысьлю сябе як палітычнага актывіста, таму мне складана параўноўваць. Але давайце адкажам шчыра — ці памяталі б мы пакаленьне БНФ, калі б у Беларусі адразу ж у 1991 годзе ўсталявалася дыктатура і не было б ніякіх адносна свабодных выбараў, ніякай фракцыі БНФ у парлямэнце, калі б усё было як у Туркмэністане?

Я ня ўпэўнены. Каб зазіхацець на гістарычным небасхіле, патрэбнае палітычнае поле, доступ да прыняцьця рашэньняў, хаця б да ўплыву на іх. Ня кожная палітычная сыстэма гэта дае.

Я схільны думаць, што свае героі ёсьць у кожнага пакаленьня. Проста не ва ўсіх пакаленьнях іх героям шанцуе сябе рэалізаваць.

Я ня думаю, што калі б сёньня выпаў такі шанец, як 30 гадоў таму, у нас не знайшлося б такіх людзей, якіх бы праз 30 гадоў называлі б «волатамі». Я бачу нават больш кандыдатаў цяпер, чым зьявілася тады.

Ці магчымы Пазьняк узору 88-га году ў эпоху інтэрнэту і сацыяльных сетак?

Дракахруст: За гэтыя 30 гадоў акрамя шэрагу палітычных рэвалюцыяў адбылася вялікая інфармацыйная рэвалюцыя, зьявіліся інтэрнэт і сацыяльныя сеткі. Як пісаў аналітык мэдыя Маршал Маклюэн, the medium is the message (пасярэднік ёсьць пасланьне).

А як мяняюць гэтыя новыя тэхналёгіі палітычныя пасланьні? Вось скажам тады, 30 гадоў таму, усім вельмі хутка стала зразумела, хто лідэр гэтага руху — Зянон Пазьняк. Такія лідэры тады паўставалі шмат дзе — Валэнса, Гавэл, Чарнавол.

А цяпер ці нават у пэрспэктыве ці можа паўстаць у Беларусі такі рух з выразным лідэрам. Ці цяпер усё такое сеткавае, дыспэрснае, усе лідэры і ніхто ня лідэр?

Белавус: Возьмем самы сьвежы прыклад — Армэнія. Якія б там ні былі супэрскія сацсеткі і тэхналягічныя магчымасьці, але ўсё адно вырашае пэўны чалавек, герой, які вядзе за сабой людзей.

Мы цяпер далёкія ад умоваў, якія былі ў часе развалу СССР. Тады рэальна можна было рабіць, што хочаш і як хочаш.

Цяпер сапраўды ёсьць іншыя магчымасьці данесьці сваё меркаваньне да вялікай колькасьці людзей.

Апошні яскравы айчынны прыклад — стагодзьдзе БНР, калі мы пасьля месяцу працы сабралі ня менш людзей, чым на пачатку 90-х зьбіралі палітыкі БНФ. Вы не ўяўляеце, колькі розных палак у колы нам ставілі. Пакуль мы працуем у тых умовах, якія ёсьць.

Мы зарэгістравалі новую юрыдычную асобу. І ўжо 5 месяцаў, ходзячы ў мінінфармацыі кожны тыдзень, ня можам атрымаць дазвол, каб прадаваць кнігі.

Хто з палітыкаў 90-х ведаў пра такую праблему, што трэба атрымліваць падобны дазвол, а калі не атрымаеш, то ўсе кнігі ў цябе канфіскуюць, ды яшчэ і штраф дадуць?

І што нам у гэтай сытуацыі рабіць? Так, у нас ёсьць інтэрнэт. Але заканадаўства ў параўнаньні з пачаткам 90-х зрабілася нашмат больш жорсткім і складаным.

Дракахруст: Алесь, мадэль пераменаў у Беларусі ў сэнсе лідэрства будзе якой — армянскай, дзе быў выразны лідэр, або як у арабскіх рэвалюцыяў ці другім Майдане, дзе зь лідэрамі было складана? Можа, гэта такая асаблівасьць часу — Twitter-рэвалюцыі, Facebook-рэвалюцыі, Instagram-рэвалюцыі, і ў выніку ў іх няма правадыра?

Кіркевіч: Цяжка прагназаваць. У Беларусі гэта справа абсалютна няўдзячная. Але ў мяне было такое назіраньне. Пазьняк — гэта такі яскравы харызматык, як бы да яго ні ставіцца. Каго цяпер можна назваць зь людзей такога тыпу? Хіба Севярынца, Статкевіча — гэта людзі, якія могуць завесьці і павесьці натоўп.

Зь іншага боку, ёсьць абсалютна новая хваля людзей, якія мяне пазытыўна ўражваюць. Гэта людзі кшталту Белавуса, Матолькі, Пальчыса. Гэта мэнэджары. Яны не такія харызматычныя, магчыма, не з такімі шырокімі плячыма і гераічнай біяграфіяй. Але гэтыя людзі арганізавалі сьвяткаваньне стагодзьдзя БНР, якое для мяне было своеасаблівым прарывам.

Кожнае дрэва пазнаецца па сваіх пладах. І калі гэтая «сьвятая троіца» працуе, у іх нешта атрымліваецца. І мне, шмат каму з майго пакаленьня, падабаецца тое, што яны робяць. А дыскурс харызматыкаў, якія выйшлі з 90-х і нулявых, тых самых Севярынца і Статкевіча, робіцца ўсё больш далёкім ад таго пакаленьня, якое будзе прымаць рашэньні, якой быць будучай Беларусі.

Дракахруст: Арцём, Матолька, Пальчыс і Белавус вельмі ўдала правялі сьвяткаваньне БНР. З таго часу прайшло паўгода. Скажам так, у 1988 годзе працэс ішоў хутчэй і ён ішоў па нарастаючай. А тут — я ня ведаю, як з нарастаньнем.

Арцём Шрайбман

Шрайбман: Вы на пачатку гутаркі слушна назвалі Пазьняка лідэрам руху, які тады зьяўляўся. Мне здаецца, што каб стаць лідэрам руху, найперш важныя не тэхналёгіі, не сацыяльныя сеткі ці іх адсутнасьць. Бо і цяпер бывае, што рэвалюцыі здараюцца зь лідэрамі, як той самы Пашыньян. Бывае, што і без рэвалюцыяў паўстаюць лідэры антыаўтарытарнага пратэсту, як той самы Навальны. Але ў першую чаргу важная наяўнасьць руху. Патрэбнае масавае памкненьне да пераменаў. У сучаснай Беларусі такога памкненьня, руху ў грамадзтве няма. Нікому не патрэбны лідэр. Няма адпаведнага запыту ні ад грамадзтва, ні нават ад прыхільнікаў пераменаў.

Дракахруст: Ну вось прыйшло некалькі дзясяткаў тысячаў людзей на сьвяткаваньне БНР сёлета. Ім непатрэбны лідэр?

Шрайбман: Туды нехта прыйшоў, каб мяняць уладу?

Белавус: Гэтае мерапрыемства рабілася не для вызначэньня лідэра ці зьмены ўлады. Мерапрыемства мела канкрэтную мэту — адзначэньне стагодзьдзя БНР і папулярызацыю гэтай даты і ідэалаў БНР. Мы ня ставілі на мэце гэтым мерапрыемствам зрынуць уладу ці адразу зьмяніць краіну.

Шрайбман: Я пра гэта і кажу. Калі няма мабілізацыі дзеля канкрэтнай палітычнай мэты, то тым, хто мабілізуецца на нейкія іншыя мэты, і непатрэбны лідэр, ім дастаткова мэнэджэраў. Можа быць, гэта можна было арганізаваць нават нейкім сеткавым шляхам.

Я кажу пра тое, што тэхналёгіі другасныя, а першаснае — наяўнасьць руху, памкненьня да пераменаў. Якому звычайна лідэр патрэбны.

Калі казаць пра варыянт зьмены цяперашняй пэрсаналісцкай ўлады іншай пэрсаналісцкай уладай — па шчырасьці, я ня думаю, што яно будзе так. Я мяркую, што сёньняшні палітычны рэжым сыдзе не праз масавыя пратэсты. Хутчэй гэта будзе сумесь фізычнага і інтэлектуальнага старэньня прэзыдэнта і незадаволенасьці ўладнай эліты, якая ў пэўны момант набярэцца сьмеласьці і пагрукае ў дзьверы.

Бацькі і дзеці: у чым памыляўся БНФ?

Дракахруст: Маладосьці ўласьціва крытыкаваць старэйшых. Вось я вам і прапаную гэта зрабіць. Што, на ваш погляд, пакаленьне 1988 году, пакаленьне БНФ, назавем яго так, рабіла, зрабіла ня так? Вынік жа ж мы сёньня ведаем.

Юры Дракахруст

Шрайбман: Гэта вельмі складанае пытаньне. Тут як у анэкдоце: добра было б быць такім разумным цяпер, як мая жонка потым. Вельмі лёгка задняй датай знаходзіць памылкі, адзначаць разьвязкі, дзе варта ці можна было паступіць інакш. Мяркую, што тады гэта не было бачна для ўдзельнікаў падзеяў. Але вы просіце пакрытыкаваць, то пакрытыкую.

Мне здаецца, што ўсе ўдзельнікі пераменаў, нацыянальныя сілы, недастаткова ўвагі надалі абароне і пабудове інстытутаў.

У нейкі момант яны ўспрынялі палітычную свабоду як дадзенасьць, як тое, што ня можа быць зьменена, а змагацца трэба за іншыя мэты. Любы палітоляг скажа вам, і нашая гісторыя гэта пацьвердзіла, што бастыёнамі дэмакратыі на шляху аўтарытарызму сталі не беларуская мова, не «Пагоня» і бчб-сьцяг, а інстытуты, запоўненыя шмат у чым — парлямэнт і Канстытуцыйны суд. І СМІ, тэлебачаньне.

Таму мне здаецца, што лідэрам таго часу замест спробаў замацаваць нейкі свой парадак дня варта было зрабіць тэлебачаньне незалежным, умацаваць парлямэнт, забясьпечыць падзел уладаў, ня так моцна імкнуцца да пэрсаналісцкай формы кіраваньня, да прэзыдэнцкай рэспублікі.

Дракахруст: Дык яны ж як раз яе адмаўлялі, выступалі супраць яе.

Шрайбман: Ня ўсе. Я ведаю, што БНФ быў за парлямэнцкую рэспубліку, але за гэта былі ня ўсе прыхільнікі пераменаў.

Белавус: Мне падаецца, што адной з галоўных памылак было тое, што пасьля таго, як БНФ прайграў Лукашэнку, была адразу занятая жорсткая пазыцыя, маўляў, Лукашэнка — наш вораг, і мы зробім усё, каб яго ў найбліжэйшым часе скінуць. Была занятая пазыцыя жорсткай канфрантацыі. Мне падаецца, што трэба было знайсьці шляхі супрацы.

Для мяне ўзор такой працы — гэта леташняя праца нашых айцішнікаў. Яны змаглі пераканаць уладу і зьмяніць нормы закону пад сябе.

Тады БНФ дзейнічаў інакш. І ўсе дзеяньні Лукашэнкі былі матываваныя гэтай канфрантацыяй, тая самая зьмена сымболікі — зрабіць насуперак, назло. Бо гэта была, фігуральна кажучы, вайна.

Кіркевіч: Ад маёй крытыкі ўдзельнікам тых падзеяў ні холадна, ні горача. Для Пазьняка я назаўжды застануся агентам КДБ. Але гэта іншая справа.

Мая крытыка можа быць карыснай для тых людзей, якія сёньня хочуць ісьці тым самым шляхам, не разумеючы, што цяпер не 88-ы, не 91-ы і не 93-і год. Можа, я суб’ектыўны, мне ў 1993 годзе было 4 гады, але мне здаецца, што таму пакаленьню не хапіла рацыяналізму.

Калі трэба выключаць эмоцыі і садзіцца за стол перамоваў нават з тымі людзьмі, якія вельмі не падабаюцца. Калі ты сябе пазыцыянуеш не як паэт, не як культурны дзеяч, не як адраджэнец, а як палітык, ты мусіш быць рацыянальным.

Мне здаецца, што шмат якімі лёзунгамі той БНФ адпужаў вялікую колькасьць людзей ад сябе. Нельга было казаць, што ўсё будзе адразу, што ўсё адразу будзе па-беларуску, гісторыя адразу будзе выкладацца вось так, а ня гэтак.

З аднаго боку, гэта быў моцны момант, бо ідэя жыве ў сваёй скрайняй форме, і менавіта гэта прыцягнула шмат людзей. Зь іншага боку, трэба было асэнсоўваць, што ёсьць ільвіная доля савецкіх чыноўнікаў, адстаўнікоў, этнічна расейскіх вайскоўцаў, і зь імі давядзецца жыць у адной краіне і знаходзіць шляхі паразуменьня. І гэтага акурат не хапіла.

Ня быў прапрацаваны плян, як убудаваць у Беларусь гэтых людзей, якім, магчыма, Беларусь не была роднай, як знайсьці да іх ключык. На жаль, гэтага не было зроблена, і Фронт прайграў і вельмі моцна здаў пазыцыі.

 

 Белавус, Кіркевіч, Шрайбман: БНФ вачыма яго раўналеткаў
Лідэры БНФ розных часоў – пра вынікі працы Фронту і яго будучыню

Радыё Свабода задала кіраўнікам БНФ розных часоў два аднолькавыя пытаньні:

1. Што самае важнае, на вашу думку, зрабіў БНФ?

2. Якая будучыня ў партыі і руху БНФ?

Рыгор Кастусёў: «Шмат каму з чыноўнікаў БНФ як костка ў горле»

Рыгор Кастусёў

Рыгор Кастусёў, старшыня Партыі БНФ ад 2017 году, кандыдат на прэзыдэнта Беларусі на выбарах 2010 году

1. Самае важнае — гэта тое, што БНФ дамогся незалежнасьці Беларусі. Менавіта дзякуючы існаваньню на той час Беларускага Народнага Фронту, наяўнасьці дэпутатаў ад БНФ у Вярхоўным Савеце 12-га скліканьня і адбылося тое, што Беларусь атрымала незалежнасьць. І дзякуючы наяўнасьці БНФ сёньня Беларусь застаецца і дэ-юрэ, і дэ-факта незалежнай краінай. Канечне, недзе абмежаваная нашая незалежнасьць, у палітычным, вайсковым, эканамічным сэнсах, але галоўнае, што Беларусь ёсьць на мапе сьвету як сувэрэнная краіна.

2. Будучыня ў БНФ таксама ёсьць. Тое, што БНФ дагэтуль застаецца палітычнай сілай — гэта вынік працы і ўсіх сяброў БНФ цягам гэтых 30 гадоў, кіраўнікоў руху і партыі, найлепшых актывістаў. Шмат каму сярод чынавенства мы як костка ў горле, дый у кіраўніцтве краіны ёсьць тыя, хто хоча, каб БНФ не было зусім, бо Фронт стварае для іх шмат непрыемнасьцяў. Назаву хаця б адну зь іх — актывісты БНФ працягваюць выводзіць на сьвятло чыноўнікаў-карупцыянэраў, асабліва на месцах.

Валянцін Голубеў: «БНФ спалучыў нацыянальную ідэю з антыкамунізмам»

Валянцін Голубеў

Валянцін Голубеў, гісторык, намесьнік старшыні БНФ Зянона Пазьняка ў сярэдзіне 1990-х гадоў, дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня.

1. БНФ пры сваім стварэньні змог сканцэнтраваць нацыянальную ідэю ў такім выглядзе, што змог данесьці яе да значнай колькасьці насельніцтва. Ён спалучыў нацыянальную ідэю з тым антыкамунізмам, які выходзіў на паверхню ў апошнія гады існаваньня Савецкага Саюзу. А калі гэтая ідэя была пушчаная ў масы, яе падтрымалі і ў народзе, і іншыя палітычныя партыі. Але гэта стала і асноўнай хібай БНФ, бо лягчэй прапагандаваць і агітаваць, чым ажыцьцяўляць саму справу. Як толькі пачалі ажыцьцяўляць, дык і пачала гучаць крытыка, пачаліся галасы, што ад антыкамунізму і нацыянальнай ідэі пагоршылася жыцьцё людзей.

2. Ня ведаю.

Лявон Баршчэўскі: «Без БНФ кабінэтныя палітыкі нічога б не зрабілі»

Лявон Баршчэўскі

Лявон Баршчэўскі, выкладчык, літаратар, старшыня БНФ у 1996–1999, 2007–2009 гадах, дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня.

1. БНФ зрабіў самае важнае — ён змог актыўную частку беларусаў, нацыю збольшага індывідуалістаў, мабілізаваць на вырашэньне задачаў, якія востра паўсталі перад грамадзтвам у канцы 1980-х — пачатку 1990-х гадоў. Гэта наступствы Чарнобыльскай катастрофы і палітычная рэформа, зьвязаная з абвяшчэньнем незалежнасьці. Удалося мабілізаваць пэўную колькасьць людзей, безь якіх, канечне, ніякія кабінэтныя палітыкі нічога не змаглі б зрабіць.

2. Сёньня я не належу да партыі БНФ, таму пра яе будучыню разважаць не хачу. А што да руху, да ідэалягічнай асновы, дык усе гэтыя лёзунгі застаюцца актуальнымі. Улада па-ранейшаму застаецца ў посткамуністычнай намэнклятуры, фінансавыя патокі таксама яна кантралюе. Таму па-ранейшаму застаецца важнай задачай уключыць у гэты працэс кіраваньня краінай народ. А самае цяжкое — гэта пытаньне беларускага адраджэньня, вяртаньня гісторыі, мовы, культуры.

Юрась Беленькі: «Нам казалі з КДБ: адкуль вы такія ўзяліся?»

Юрась Беленькі

Юрась Беленькі, намесьнік старшыні КХП-БНФ, у сярэдзіне 1990-х гадоў намесьнік старшыні БНФ, дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня.

1. Першае — гэта здабыцьцё незалежнасьці. А другое — БНФ зь небыцьця выцягнуў душу беларускага народу, якая за час пад акупантамі была фактычна зьнішчаная. Ня толькі я такое чуў, але і многія мае калегі па «Талацэ» чулі ад супрацоўнікаў КДБ, якія тады адкрыта выходзілі на нашы сходы: «Адкуль вы такія ўзяліся, вас жа ўжо ня мусіла быць?» — казалі яны нам. Людзі пераадолелі нацыянальную зьнявагу, выйшлі на шлях свабоды — гэта дзякуючы БНФ.

2. А будучыня такая. Мы ў той час цудоўна разумелі, што будзе ня толькі перамога, але мусіць быць і абарона. Зянон Пазьняк гэтак фармуляваў: што тыя людзі, якія прыйшлі дзеля перамогі, тыя адыдуць адразу. Гэтак і адбылося. А тыя, хто прыйшоў у БНФ дзеля ідэі, дзеля Бацькаўшчыны, якія гатовыя ахвяравацца, а не здабываць, яны застануцца. І гэта таксама засталося. Усё роўна аб’ектыўныя працэсы такія, што ідэя, якую падняў Фронт — ідэя незалежнасьці, адраджэньня нацыі (таму і назва БНФ была — Беларускі Народны фронт «Адраджэньне») — гэтая ідэя ня можа быць зьнішчаная, а мы стаім на гэтай ідэі. Адпаведна, будзе наступны цыкль, калі гэтая ідэя зноў захопіць усё больш людзей, і, адпаведна тая партыя, якая гэтую ідэю падняла і ў цяжкія часы захавала, будзе расьці і пашырацца. Памятаю, як на самым пачатку дзейнасьці апазыцыі БНФ у Вярхоўным Савеце 12-га скліканьня ў Зянона Пазьняка адзін з дэпутатаў ад апазыцыі запытаўся: чаму гэтак, што рабіць? Вось мы змагаемся за рынкавыя законы, мы ахвяруемся сабой, а карыстаецца гэтым намэнклятура, якая стварае фірмы, запісвае на сваіх дзяцей актывы і гэтак далей. Зянон Пазьняк на гэта адказаў, што калі ты прыйшоў у палітыку, дык мусіш разумець: аднойчы ты можаш голым застацца, але пры сваіх думках і пры сваіх ідэях. Але гэта і цяпер аснова нашай дзейнасьці — стаяць на сваім, на сваёй праўдзе. Таму і новая хваля адраджэньня, канечне, будзе.

Вінцук Вячорка: «Ідэі БНФ увайшлі ў рэзананс з надзеямі людзей»

Вінцук Вячорка

Вінцук Вячорка, навуковец, журналіст, старшыня БНФ у 1999–2007 гадах.

1. «Без БНФ, верагодна, увогуле не было б незалежнасьці Беларусі. Гэта самае важнае зьдзяйсьненьне актыўнай часткі беларускага народу, перад якім БНФ першым ясна сфармуляваў задачы: свабода і незалежнасьць. Гэтыя задачы ўвайшлі ў рэзананс з напачатку яшчэ толкам не сфармуляванымі надзеямі вялікіх масаў людзей, а ўсё гэта разам узятае дазволіла дасягнуць акту 25 жніўня 1991 году.

2. Мяркую, БНФ як клясычны масавы рух ужо зьдзейсьніў тое, што было магчыма. Наўрад ці сёньня можна казаць пра прысутнасьць у беларускай палітычнай прасторы Беларускага Народнага Фронту як масавага руху за свабоду і незалежнасьць.

Сяргей Папкоў: «На чарзе праграма „Вольная Беларусь“»

Сяргей Папкоў

Сяргей Папкоў, намесьнік старшыні КХП-БНФ, сябра Сойму БНФ ад 1991 году, дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня.

1. Самае важнае — гэта ўсё ж стварэньне нашай незалежнай дзяржавы ў 1991 годзе. Выдатная праца Беларускага Народнага Фронту. Створана Беларусь — гэтым усё сказана.

2. Ёсьць будучыня, ёсьць пэрспэктыва. Мы распрацавалі праграму «Вольная Беларусь», і нам належыць яе рэалізацыя. Будзем дзейнічаць і ўжо дзейнічаем у гэтым кірунку. Беларусь павінна быць краінай, дзе ў аснове разьвіцьця знаходзіцца інтэлект, а ня тое, што сёньня. Таму працы ў нас вельмі шмат, і пэрспэктыва добрая.

Аляксей Янукевіч: «Пагрозай застаецца імпэрскі рэжым у Крамлі»

Аляксей Янукевіч

Аляксей Янукевіч, намесьнік старшыні Партыі БНФ, старшыня Партыі БНФ у 2009–2016 гадах.

1. Самае важнае — гэта здабыцьцё незалежнасьці для Беларусі ў 1991 годзе. Натуральна, што ня толькі БНФ, але і іншыя палітычныя сілы да гэтага спрычыніліся, але відавочна, што БНФ быў тады і застаецца ключавой палітычнай сілай, якая выяўляе волю беларускага народу жыць у сваёй краіне і быць гаспадарамі на сваёй зямлі.

2. Наша місія працягваецца, таму што нельга, на жаль, на сёньня казаць, што незалежнасьць Беларусі забясьпечаная незваротна. Пакуль такая небясьпека існуе — а існаваць яна будзе, пакуль існуе імпэрскі рэжым у Крамлі, — то БНФ будзе патрэбны Беларусі. І БНФ будзе выконваць сваю ролю і місію абаронцы незалежнасьці і ўмацаваньня нацыянальнай ідэнтычнасьці.

Радыё Свабода спрабавала задаць тыя ж пытаньні старшыні КХП-БНФ, першаму старшыні БНФ «Адраджэньне», дэпутату Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня Зянону Пазьняку, які цяпер знаходзіцца ў ЗША, але тэлефон палітыка не адказаў.

Лідэры БНФ розных часоў - пра вынікі працы Фронту і яго будучыню
30 ГАДОЎ БНФ: НАШАЯ МІСІЯ ПРАЦЯГВАЕЦЦА!

Шаноўныя сябры і паплечнікі! Дарагія фронтаўцы!

30 гадоў БНФУ гэтыя дні мы адзначаем юбілей слаўнай падзеі беларускай гісторыі – трыццаць гадоў таму, 19 кастрычніка 1988 года, у Менску паўстаў аргкамітэт Беларускага Народнага Фронту.

Заснаваньне БНФ дало магутны штуршок пераўтварэньням у нашай краіне, але і само было вынікам доўгага змаганьня беларусаў за права людзьмі звацца. Арганізацыйнае афармленьне БНФ на грунце нефармальных грамадзкіх суполак сталася інстытуцыйным увасабленьнем тых ідэалаў, якія раней былі агучаныя пры абвяшчэньні Беларускай Народнай Рэспублікі. Трыццаць гадоў таму менавіта БНФ стаўся палітычным існтрумэнтам змаганьня за ідэалы БНР у новых умовах – і застаецца такім у цяперашні час.

Этапы развіццья БНФ, ад руху у падтрымку Перабудовы, праз працу Апазыцыі БНФ у Вярхоўным Савеце 12-га скліканьня, праз змаганьне на вуліцах і плошчах супраць пагрозы вяртаньня нашай краіны пад імпэрскае ярмо, праз супраціў аўтарытарызму – усё гэта этапы развіцьця беларускай нацыянальнай дэмакратыі як адзінай жыцьцяздольнай канцэпцыі беларускай дзяржаўнасьці.

У гэтыя дні лічу важным запярэчыць тым, хто робіць глыбокадумныя заявы пра нібыта магчымасьць устойлівага развіцьця нашай краіны на грунце, адрозным ад грунту нацыянальнага дзяржаўнага будаўніцтва.

Ані аўтарытарная дыктатура, ані падпарадкаваньне імпэрскаму цэнтру не дадуць беларускаму народу шчасьця. Памыляюцца тыя недальнабачныя палітыкі, якія разлічваюць нешта ўладкаваць на гэтай зямлі без уліку інтарэсаў нацыі, што тут жыве.

Для Партыі БНФ, якую я маю гонар узначальваць, прынцыпы свабоды, дзяржаўнай незалежнасьці Беларусі і адраджэньня нацыянальнай культуры і мовы ёсьць непахіснымі. Гэта трывалы падмурак для ўсіх нас, для ўсіх пакаленьняў фронтаўскіх актывістаў, для тых хто змагаецца за Беларусь палітычнымі метадамі, і для тых хто шчыруе на ніве Беларушчыны ў структурах грамадзянскай супольнасьці.

Нядаўняе сьвяткаваньне сёлетняга стагодзьдзя Беларускай Народнай Рэспублікі, якое сталася сапраўды народным чынам, яскрава сьведчыць: нашыя ідэалы і прынцыпы знаходзяць водгук у беларускага грамадзтва, яны сугучныя народным памкненьням. Гэта дазвале нам упэўнена сьцьвярджаць: БНФ – выразьнік карэнных інтарэсаў беларускага народу, тых інтарэсаў, што яднаюць нацыю насуперак прыватным ці карпаратыўным зацікаўленасьцям асобных груповак.

Для нас, як для беларускіх нацыяналістаў, ёсьць крытычна важнай супольная воля беларускай нацыі, у якой ўвасобленыя беларускія нацыянальныя інтарэсы – агульныя  інтарэсы людзей, што жывуць на гэтай зямлі, якія яднаюць нас усіх у нацыянальную супольнасьць і пераважаюць над прыватнымі ці карпаратыўнымі інтарэсамі.

БНФ мае ясную візію таго, якім чынам павінная быць уладкаваная нацыянальная беларуская дзяржава, каб гэтыя супольныя інтарэсы былі рэалізаваныя. Гэта дае нам падставу годна адказваць на цяперашнія выклікі і процістаяць тым пагрозам, якія паўстаюць навокал і перашкаджаюць развіцьцю беларускага народу.

Наперадзе у нас новыя выклікі і новае змаганьне: нашая місія працягваецца!

Сябры мае, фронтаўцы! Віншую вас, людзей, якія прыносяць вялікія і малыя ахвяры ў імя Бацькаўшчыны – з юбілеем арганізацыі, якая створаная дзеля Бацькаўшчыны, якая працуе дзеля нашай Радзімы, дзеля таго, што ёсьць карысным для нашай краіны і для беларускага народа.

Жыве Беларускі Народны Фронт! Жыве Беларусь!

30 ГАДОЎ БНФ: НАШАЯ МІСІЯ ПРАЦЯГВАЕЦЦА!

    Кастрычніцкі Сойм Партыі БНФ і ГА БНФ "Адраджэньне"

    27 кастрычніка, 11:00, сядзіба БНФ (вул. Чарнышэўскага, 3)
    
    

    30 ГАДОЎ БНФ: НАШАЯ МІСІЯ ПРАЦЯГВАЕЦЦА!

    Шаноўныя сябры і паплечнікі! Дарагія фронтаўцы! У гэтыя дні мы адзначаем юбілей слаўнай падзеі беларускай гісторыі ...

    Ахвяраваньні для БНФ цяпер можна ўносіць праз сыстэму “Разлік” (ЕРИП)

    Падтрымаць ГА БНФ "Адраджэньне" Вы можаце праз сістэму "Разлік" (АРІП) / “Расчет” (ЕРИП), у любым ...

    Навумчык прэзэнтаваў “свае дзевяностыя” у менскай сядзібе БНФ

    Эпіграф кнігі — цытата з раману «Дзевяноста трэці год» Віктора Гюго: «Усё было страшна, але ...
    СТУЖКА НАВІНАЎ

    Актывісты Моладзі БНФ аштрафаваныя за акцыю каля Генштабу

    17 кастрычніка суд Цэнтральнага раёну Менску аштрафаваў удзельнікаў пікету супраць дзедаўшчыны, які адбыўся 16 кастрычніка.

    Актывістаў Моладзі БНФ затрымалі на пікеце ля Генеральнага Штаба

    Непадалёк ад будынку Генеральнага штаба Рэспублікі Беларусь (Камуністычная, 1) 16 кастрычніка затрымалі актывістаў Моладзі БНФ. Яны праводзілі пікет супраць дзедаўшчыны ў арміі ў межах новай грамадскай кампаніі “Білет на той свет”.

    Адзначаем 30-годзьдзе БНФ: праграма імпрэзаў партыі да слаўнага юбілею

    19 кастрычніка спаўняецца трыццаць гадоў ад моманту ўтварэньня аргкамітэту Беларускага Народнага Фронту. З гэтай нагоды Партыяй БНФ заплянаваны шэраг юбілейных імпрэзаў.

    У сядзібе БНФ Сяргей Навумчык прэзэнтуе новую кнігу: “Дзевяноста трэці”

    17 кастрычніка ў цэнтральнай сядзібе БНФ (вул. Чарнышэўскага, 3) адбудзецца прэзэнтацыя новай кнігі Сяргея Навумчыка «Дзевяноста трэці», што была выдадзеная Радыё Свабода ў межах сэрыі «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе».

    У сядзібе БНФ – выстава мастакоў суполкі “Пагоня” да 30-годзьдзя БНФ

    У сядзібе Партыі БНФ у Менску (вул. Чарнышэўскага, 3) адкрылася выстава творцаў мастацкай суполкі “Пагоня”, прысвечаная 30-годдзю паўстаньня аргкамітэту Беларускага Народнага Фронта, які быў створаны 19 кастрычніка 1988 году.

    Адлічаныя студэнты збіраюць грошы на працяг навучаньня ва Украіне

    Грамадская кампанія па падтрымцы адлічаных па палітычных матывах студэнтаў “Даць рэпрэсіям урок” распачынае сацыяльны праект “Капучына ці вышэйшая адукацыя?”

    Кастрычнік 2018
    Пн Аў Сер Чц Пт Сб Ндз
    « Вер    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
    © 2011 - 2018 ПАРТЫЯ БНФ. Усе правы абароненыя. Перадрукоўка дазваляецца толькі пры выкарыстаньні гіпэрспасылкі на сайт ПАРТЫІ БНФ.