Партыя БНФ » Часопіс “Имена” і партал TUT.BY – пра Яна Грыба, “дзядулю з кійком”, затраманага 25 сакавіка
Партыя БНФ - партыя абароны народных інтарэсаў


Часопіс “Имена” і партал TUT.BY – пра Яна Грыба, “дзядулю з кійком”, затраманага 25 сакавіка

Дададзена 02.04.2017 8:55:47 | 447 праглядаў

Фотаздымак дзядулі з кійком, якога затрымліваюць трое амапаўцаў на акцыі ў Дзень Волі ў Менску, разышоўся па медыях і сацыяльных сетках. Партыл TUT.BY знайшоў героя ілюстрацыі і даведаўся, што яму ўсё ж такі ўдалося пазбегнуць затрымання. А часопіс “Имена” зрабіў вялікае інтэрвію з ім.

den_voli_20170325_svabodaorg

АМАП затрымлівае Яна Грыба, 80 гадоў. На несанкцыянаваную ўладамі акцыю ў Дзень Волі ён прыйшоў са старэйшай дачкой (справа). Фота: svaboda.org

Яну Грыбу 80 гадоў. У рукі амапаўцаў ён трапіў, калі заўважыў, як міліцыя збівае дваіх хлопцаў. Не вытрымаў, падышоў да іх і сказаў усё, што думае. Пасля гэтага вырашылі затрымаць і яго.

- Амапаўцы падскочылі – і мяне пад рукі. Ня столькі я ўжо ішоў, колькі яны мяне неслі. І занеслі ў аўтазак. Туды яшчэ кінулі некалькі жанчын, хлопцаў, нават аднаго карэспандэнта. Павезьлі нас ад плошчы Якуба Коласа за філармонію і спыніліся. Там сталі перагружаць з нашага аўтазака ў суседні. Пачалася мітусня, людзі сталі вылазіць з аўтазака. Малады і хуткі на ногі хлопец як ірвануў ўцякаць – амапаўцы кінуліся за ім. Скарыстаўшыся момантам, я шмыгнуў за аўтазак. Ішоў і знарок клыпаў яшчэ больш, чым звычайна, каб іншыя амапаўцы мяне ўжо не чапалі. Яны і не чапалі. Так я ўцёк, – распавядае дзядуля.

Ян Грыб нарадзіўся ў 1936 годзе на Палессі ў вёсцы Куршиновичи на мяжы Ляхавіцкага і Ганцавіцкага раёнаў.

- Калі пасля вайны бальшавікі пачалі ў Заходняй Беларусі ствараць калгасы, моладзь стала разбягацца, зачыніўшы вочы, ва ўсе бакі. У асноўным на расійскія бясконцыя палі і ўсякія заводы, дзе патрэбна была добрая рабочая сіла. Расійскія бальшавікі ахвотна вербавалі туды беларусаў, таму што ведалі, што працавітыя. Так я апынуўся ў Расіі і да 1960-га года там жыў, потым прыехаў і паступіў ва ўніверсітэт, – успамінае ён.

Па спецыяльнасці дзядуля – інжынер-электронік. Да пенсіі чытаў лекцыі ў Мінскім каледжы электронікі. Таксама ён стаяў ля вытокаў БНФ і Таварыства беларускай мовы. Зараз з’яўляецца старшынёй савета таварыства ў Кастрычніцкім раёне Мінска.

На акцыі пратэсту, паводле яго слоў, ходзіць пастаянна і яго часта затрымліваюць.

- Мяне і судзілі, і штрафавалі, і білі, ой-ой-ой, успамінаць проста прыкра, – адзначае ён.

Яшчэ Ян Грыб піша вершы. У лесе пад Дзяржынскім ён пабудаваў сваімі рукамі драўляны дом з печчу. У ім жыў 15 гадоў. Там жа збіраў і аднадумцаў.

- Я гэта называў «шырокім шляхецкім прыёмам». У маіх сябрах хадзіў, светлай памяці, Генадзь Бураўкін, Рыгор Барадулін, Міхась Скобла, Уладзімір Арлоў … Усе былі ў мяне на маёнтку. Зараз я не магу там жыць, таму што прайшоў толькі год пасля інфаркту. Ўзнаўляюся па ледзь-ледзь, – кажа ён.

На несанкцыянаваную ўладамі акцыю ў Дзень Волі Ян Грыб пайшоў, таму што лічыць гэты дзень вялікім нацыянальным сьвятам.

- Хоць ледзь не мёртвы буду, але пайду, – сказаў ён у каментары беларускаму парталу TUT.BY.

А часопіс “Имена” зрабіў вялікае інтэрвію з Янам Грыбам: «Мы на сваёй зямлі». Почему дедушка с тростью не боится автозаков:

81-летний пенсионер Ян Гриб за выходные стал героем на всю страну. Он — тот самый дедушка, которого в субботу в Минске задержали сразу несколько ОМОНовцев и которому удалось «под шумок» сбежать из автозака. Фото, где люди в черных шлемах тащат старика с палочкой, уже стало мемом в соцсетях и «альтернативной эмблемой для белорусского ОМОНа». «Имена» навестили Яна после случившегося. Спадар Ян живет в Минске на улице Корженевского вместе с дочкой, внучкой и верным псом по кличке Сосиска. Говорит, что телефон последние сутки не успевает остыть, — так много Яну звонит людей, чтобы поздравить его с освобождением и узнать, как самочувствие.

Дедушка многое в жизни видел, но автозаков и задержаний, говорит, не боится. «Мы на сваёй зямлі», — так Ян объясняет свое бесстрашие. У него даже есть свой сборник стихов, который так и называется «На сваёй зямлі».

День воли — неофициальный праздник, который отмечается в Беларуси ежегодно 25 марта и посвящен провозглашению независимости Белорусской Народной Республики. Обычно в этот день в Минске проходят шествия и демонстрации от Академии наук к площади Бангалор. В этом году День воли совпал с “Маршами нетунеядцев” — акциями против декрета № 3, которые с середины февраля проходили в разных городах страны, и с массовыми задержаниями участников после протестов. В регионах демонстрации на День воли были разрешены властями, в Минске, без объяснения причин, нет.

А за мной анёлачкі мае, дачушкі, крычаць: «Што ж ты, сволач, робіш? Гэта ж мой тата!»

«У мяне ўсё добра!» — улыбается спадар Ян и рассказывает, что к стрессам и сложным жизненным ситуациям ему не привыкать. Сотни раз он буквально «ходил по краю». Был на «приеме» КГБ за антисоветские анекдоты, чуть не попал на войну, чуть не стал камикадзе, чуть не получил ножом в живот за памфлет. Везде выручали то ли удача, то ли, говорит спадар Ян, Бог. На разные акции Ян Гриб, поэт, экс-председатель Рады БНФ и бессменный «Старшыня Таварыства беларускай мовы Кастрычніцкага раёна горада Мінска» ходит с 90-х. Родня волнуется, но понимает и гордится.

Канешне, ёсць інстынкт самазахавання. Але ёсць яшчэ і розум, ёсць сэрца, ёсць пачуцці.

— Мае дочкі, унучкі і нават зяці — нацыяналісты, — гордо говорит спадар Ян. — Таму што я іх так выхаваў. Нацыяналісты — не ў сэнсе бальшавіцкай лаянкі, а ў лепшым, высокім сэнсе гэтага слова. Гэта значыць: высокая любоў да сваяго краю, да сваёй Радзімы, да народа, да культуры, гіторыі. Любоў да мовы. Мае дачкі малыя былі — бел-чырвона-белыя сцягі за мной насілі. Я іду на акцыю, і яны хвастом за мною. Я гавару «Марш дадому!», а яны «Не, з татам пойдзем!» Вельмі мяне разумеюць.

25 марта, в эту субботу, Ян традиционно пошел на День Волі, потому что «свята». Именно старшая дочка Яна в субботу пыталась спасти отца от ОМОНа. Против троих не потянула — получила мощный толчок в плечо и отошла. Младшая Вера обязательно пришла бы на помощь, но, по иронии судьбы, сдавала экзамен в Академии управления при Президенте.

ОМОНовцы схватили спадара Яна, когда тот решил заступиться за двух молодых парней, которых «люди в  черных шлемах» избивали прямо на улице во время задержания. — Яны падбеглі, схапілі пад рукі і панеслі. Дачку маю адштурхнулі ў бок. І добра, што адштурхнулі. Так бы і яе закінулі ў аўтазак!» — рассказывает спадар Ян. Когда вдруг задержанных стали пересаживать в другой автозак, пенсионер зашел за машину и поковылял прочь. «Я ж паляўнічы! Ведаю, калі выбраць момант!» Фото: Антон Мотолько, Имена

Обеих своих дочерей спадар Ян воспитал сам: когда им было одной 12, а второй 13, жена ушла в другую семью, а детей оставила с папой. Так они и ходят с ним — всегда вместе. В 90-х, вспоминает Ян, когда милиция разгоняла шествие БНФ, человек в форме замахнулся на Яна дубинкой: «А я ж прайшоў Урал, — говорит пенсионер. — І бойкі там былі, і панажоўшчына, зэкі. Ведаю, што ад дубінкі нельга ухіляцца і адхіляцца. Лепш за ўсё ісці на бліжні бой. Я яго схапіў за бакі, і ён дубінкай па галаве не папаў, а толькі ручкай заехаў і разбіў мне галаву моцна. А за мной анёлачкі мае, дачушкі. І адна крычыць: «Што ж ты, сволач, робіш? Гэта мой тата!» І стукнула яго пакетам, дзе малако ляжала. Ён так абалдзел, што адышоў».

Каждый раз — как по краю

До хрущевской оттепели Ян Гриб был заядлым коммунистом. Долгое время жил на Урале. Там же закончил ремесленное училище по специальности электрогазосварщик и работал на Тракторном заводе в Челябинске. И таким, говорит, там стал ударником, что его единодушно выбрали комсоргом — руководил спадар Ян целым цехом комсомольцев — в 300 человек.

Спадар Ян в своей квартире в Минске на следующий день после задержания. Фото: Антон Мотолько, Имена

— Партрэты мае ў Чалябінскіх газетах не сыходзiлi са старонак, таму што я такі ўпарты быў і вельмі моцна працаваў! Кроў бурліла!

Когда стали американцы громить Кубу, спадар Ян пошел записываться добровольцем — хотел ехать воевать с американцами за Гавану и Фиделя. А за ним — 30 человек комсомольцев. Приехали вербовщики набирать рабочих на урановые шахты — тоже пошел записываться, но не доехал: «Малады, дурны, не саабражаў», — смеется Ян. На те рудники в итоге рванули-таки из Челябинска четыре человека — все очень быстро погибли от внутреннего облучения радиоактивным газом.

Чытаць публікацыю ў часопісе “Имена” цалкам

 

 

Снежань 2017
Пн Аў Сер Чц Пт Сб Ндз
« Ліс    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
© 2011 - 2017 ПАРТЫЯ БНФ. Усе правы абароненыя. Перадрукоўка дазваляецца толькі пры выкарыстаньні гіпэрспасылкі на сайт ПАРТЫІ БНФ.