Партыя БНФ » Лідар БНФ: “Бяз змены свядомасці чыноўнікаў стратэгіі рэформаў ня маюць будучыні”
Партыя БНФ - партыя абароны народных інтарэсаў


Лідар БНФ: “Бяз змены свядомасці чыноўнікаў стратэгіі рэформаў ня маюць будучыні”

Дададзена 09.01.2020 8:55:56 | 281 праглядаў

Рыгор Кастусёў у блогавым допісе на сайце Naviny.by – Белорусские новости дае ацэнку стратэгіям рэформаў, што былі заяўленыя новым міністрам эканомікі пры ягоным прызначэньні на пасаду напачатку 2020 года.

Рыгор Кастусёў (2)Прызначэнне Аляксандра Чарвякова на пасаду міністра эканомікі чамусці выклікала ў шэрагах незалежных беларускіх экспертаў лёгкую “эйфарыю” і спадзяванні на перамены да лепшага ў эканоміцы краіны.

Але, аналізуючы ўсе выказванні кіраўніка краіны ў час прызначэння таго або іншага чыноўніка, трэба заўважыць, што на гэты раз, як і раней — на працягу 25 год, прагучалі чарговыя дзяжурныя фразы на тэлевізійную камеру з мэтай навешвання чарговай порцыі “лакшыны” на вушы грамадзян.

Цалкам верагодна, што новы міністр эканомікі, як яго ахарактарызаваў першы віцэ-прэм’ер Круты, і сапраўды прайшоў добрую працоўную школу і мае неабходны прафесійны патэнцыял для здзяйснення пераменаў да лепшага ў эканоміцы краіны.

Але ж наколькі ягоны прафесіяналізм адпавядае неабходным патрабаванням для паспяховага здзяйснення гэтых пераменаў, можна пабачыць па шэрагу яго тэарэтычных працаў, што выклікаюць пэўны песімізм у чаканні гэтых пераменаў. Бо там наскрозь праглядаюцца толькі спробы абгрунтавання “правільнага курса” развіцця эканомікі краіны, ўказанага вышэй стаячым кіраўніцтвам, а не рэальнай ацэнкі стану эканомікі.

Складваецца ўражанне, што Чарвякоў, нягледзячы на, як падаецца, вялікі працоўны досвед, доўгі час працаваў толькі ва ўстановах Беларусі, якую паказваюць на беларускім тэлебачанні. І хаця падчас працы ў якасці першага намесніка міністра ён курыраваў рэгіянальнае развіццё, падаецца, што ён зусім не ведае, як жывуць гэтыя рэгіёны, як жывуць грамадзяне краіны ў гэтых рэгіёнах.

Варта, напрыклад, звярнуць увагу на ягоны даклад “Даўгатэрміновая стратэгія ўстойлівага развіцця Беларусі: тэндэнцыі, вызавы і магчымасці”, з якім ён у якасці першага намесніка міністра эканомікі выступіў на ХХ Міжнароднай канферэнцыі “Праблемы прагназавання і дзяржаўнага рэгулявання сацыяльна-эканамічнага развіцця”, што прайшла ў Мінску 17-18 кастрычніка 2019 года.

У сваім дакладзе спадар Чарвякоў агучыў тры варыянты развіцця эканомікі Беларусі да 2025 года.

Першы варыянт ён назваў інерцыйным. Згодна з гэтым варыянтам валавы ўнутраны прадукт (ВУП) краіны ў 2025 годзе складзе 85 млрд долараў ў эквіваленце (у мінулым годзе — каля 60 млрд). А сярэдні заробак дасягне памераў у 664 долары, што будзе адпавядаць 37% ад сярэдняга заробку ў Польшы (1792 долары).

Другі варыянт — мэтавы. Тут праглядаюцца планы па дасягненні ВУП 2025 г. у памеры 100 млрд долараў з сярэднім заробкам па краіне ў 41% ад сярэдняга заробку ў Польшы.

І трэці варыянт — аптымістычны. Плануецца ВУП у памеры 120 млрд долараў і сярэдні заробак — 84% ад сярэдняга заробку ў Польшы.

Мабыць, вось такія фантастычныя пражэкты, адарваныя ад рэальнага жыцця, і паўплывалі на рашэнне кіраўніцтва краіны па прызначэнні Чарвякова на пасаду міністра.

Нават у праекце Нацыянальнай стратэгіі устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь на перыяд да 2035 года (НСУР-2035), падрыхтаванага згодна з пастановай Савета міністраў № 392 ад 25 мая 2018 года, не назіраецца аптымізму новапрызначанага міністра эканомікі, хоць ён і прымаў удзел у распрацоўцы гэтага праекта стратэгіі. Тут закладзены больш сціплыя лічбы ў якасці мэтавага арыенціра — выхад да 2025 года на ВУП у 100 млрд долараў, у што таксама вельмі слаба верыцца.

Гэта ўжо не першая стратэгія устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь. Раней былі зацверджаны стратэгіі на перыяд да 2020 года і на перыяд да 2030-га, у распрацоўцы якіх Чарвякоў прымаў удзел у якасці дырэктара Навукова-даследчага эканамічнага інстытута Міністэрства эканомікі.

 

Які ж эфект дала наяўнасць усіх гэтых стратэгій для грамадзян краіны?

Эфектыўнасць стратэгій устойлівага развіцця, у распрацоўцы якіх прымалі ўдзел дзесяткі супрацоўнікаў Міністэрства эканомікі, Навукова-даследчага эканамічнага інстытута, іншых дзяржаўных установаў, разгледзім на прыкладзе рэгіянальнага развіцця, якое курыраваў апошні час Чарвякоў.

Сусветная тэндэнцыя распрацовак і рэалізацыі стратэгій устойлівага развіцця ў рэгіянальным аспекце ў першую чаргу прадугледжвае забяспячэнне роўных магчымасцяў і высокіх стандартаў якасці жыцця для кожнага чалавека незалежна ад месца яго пражывання.

У тэкстах усіх трох Нацыянальных стратэгій устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь таксама прадугледжваліся падобныя падыходы да развіцця рэгіёнаў — скарачэнне адрозненняў ва ўзроўні і якасці жыцця насельніцтва вялікіх і малых гарадоў, сельскай мясцовасці пры зніжэнні ўзроўня канцэнтрацыі вытворчасці ў Мінску, абласных цэнтрах і развіццё рэгіянальнай інфраструктуры.

Дзеля забеспячэння ўстойлівага развіцця рэгіёнаў планавалася, што першаснае значэнне ў гэтым плане будзе мець распрацоўка і рэалізацыя ва ўсіх адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінках абласнога і базавага ўзроўня стратэгій устойлівага развіцця на прынцыпах партнёрства мясцовых органаў улады і грамадскасці.

Прадугледжваецца, што ў мясцовых стратэгіях будуць вызначаны асноўныя накірункі па забяспячэнні ўстойлівага развіцця рэгіёнаў, здзяйсненні неабходных пераўтварэнняў у гарадскіх і сельскіх населеных пунктах у мэтах забеспячэння паўнавартаснага асяроддзя для пражывання, па стварэнні ўмоваў, стымулюючых развіццё прадпрымальніцтва, мясцовага самакіравання.

 

Але што ж мы маем на практыцы?

А рэальнае жыццё на практыцы паказвае зусім адваротнае.

Адрозненні ва ўзроўні і якасці жыцця насельніцтва вялікіх і малых гарадоў, асабліва сельскай мясцовасці, толькі ўзрастаюць. Розніца ў заробках за аднолькавую працу для жыхароў розных населеных пунктаў павялічваецца. Беларусь працягвае ператварацца ў краіну аднаго горада ў межах мінскай кальцавой дарогі.

Пры наяўнасці падрыхтаванай ужо трэцяй Нацыянальнай стратэгіі ўстойлівага развіцця, да гэтай пары ні адна адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка розных узроўняў у краіне не мае распрацаванай стратэгіі ўстойлівага развіцця сваёй тэрыторыі.

Пра мясцовае самакіраванне і казаць няма чаго. Рэдкія, адзінкавыя спробы на ўзроўні грамадскасці па распрацоўцы стратэгій устойлівага развіцця тэрыторый не выклікаюць зацікаўленасці ў мясцовых органаў выканаўчай улады.

У выніку, кожны раз пры прызначэнні новага кіраўніка мясцовай вертыкалі кожны з іх пачынае кіраваць падпарадкаванай яму тэрыторыяй з пункту гледжання асабістых уражанняў, па ўказаннях і распараджэннях вышэй стаячага чынавенства, і ні ў якім разе — не згодна планаў развіцця гэтай тэрыторыі, патрэбаў і інтарэсаў грамадзян, пражываючых тут.

Часцей за ўсё, у такім выпадку лёсавызначальныя рашэнні для таго або іншага рэгіёна прымаюцца чыноўнікамі, якія пражываюць за сотні кіламетраў ад гэтых тэрыторый і ведаюць аб іх толькі са справаздачнай інфармацы.

Падобныя падыходы ў кіраванні рэгіёнамі, якія ўжо прывялі да дэградацыі некаторых тэрыторый, можна пабачыць на прыкладзе Магілёўшчыны.

Каля 10 год таму назад па камандзе з Мінску ўсе сельскагаспадарчыя прадпрыемствы Краснапольскага раёна (гаспадаркі, аграснаб, сельгастэхніка, сельгасхімія) былі аб’яднаныя ў адно ААТ “Краснапольскі” з захаваннем да гэтай пары структуры раённага ўпраўлення сельскай гаспадаркі.

Як адбывалася тое аб’яднанне, і якія негатыўныя наступствы яно пацягнула за сабой, пакуль пакінем па-за ўвагай. Але ў выніку з Краснапольскага раёна былі вымушаны з’ехаць нават тыя працаўнікі, што заставаліся тут не збаяўшыся наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

Яскравым прыкладам бязглуздзіцы ў кіраванні рэгіёнамі на карце Магілёўскай вобласці з’яўляецца і Круглянскі раён, у якім па рашэнні зверху, насуперак волі працаўнікоў і жыхароў горада, былі ліквідаваны шмат прадпрыемстваў, у тым ліку Круглянскі льнозавод. А тое, як зараз развальваецца асноўнае горадаствараючае прадпрыемства, зусім нядаўна — адна з найлепшых будаўнічых арганізацый у краіне — “Круглянскае ПМК № 266”, з цягам часу ўвойдзе ў падручнікі па эканоміцы як прыклад самага неэфектыўнага кіравання.

Прыкладам неэфектыўнага кіравання тэрыторыяй з’яўляецца і Шклоўскі раён, у эканоміку якога з дзяржаўнага і абласнога бюджэтаў рэгулярна паступаюць аграмадныя фінансавыя ўліванні.

У выніку Шклоўскі раён стаў асноўным расаднікам такой негатыўнай з’явы, як карупцыя сярод чынавенства. У некаторыя гады па гэтых паказніках раён займаў лідзіруючае месца ў Беларусі, даючы да 60% карупцыйных складнікаў у маштабах Магілёўскай вобласці.

Нягледзечы на рэгулярныя фінансавыя паступленні з бюджэту, будаўніцтва новых і рэканструкцыю дзеючых прадпрыемстваў, будаўніцтва жылля і сацыяльных аб’ектаў у раёне, адсутнасць Стратэгічнага плана ўстойлівага развіцця рэгіёна прыводзіць да пастаянных перакосаў у развіцці тэрыторый, што цягне за сабой штогадовае змяншэнне колькасці насельніцтва раёна амаль да 500 чалавек, і ў значнай ступені за кошт міграцыйных працэсаў.

І гэта не адзінкавыя прыклады неэфектыўнага кіравання як рэгіёнамі Магілёўскай вобласці, так і ў іншых абласцях. Нават жахары Бабруйска — буйнейшага прамысловага цэнтра вобласці — маюць праблемы з пошукам працы па месцы жыхарства і нярэдка вымушаны шукаць магчымасці працаўладкавання ў іншых месцах.

Нажаль, беларускае чынавенства, як у цэнтры, так і ў рэгіёнах, вельмі далёкія ў сваім разуменні ад тых праблемаў, з якімі штодня сутыкаюцца простыя грамадзяне, асабліва ў невялікіх гарадах і сельскай мясцовасці.

Таму любое прызначэнне якіхсьці чыноўнікаў на новыя пасады, як і прызначэнне новага міністра эканомікі, варта разглядаць як простае перамяшчэнне іх па вертыкалі або па гарызанталі ў рамках абмежаванага кола асоб, здольных разумець “правільнасць курса” развіцця краіны.

Без пераменаў масавай свядомасці беларускага чынавенства ўсіх узроўняў у мэтах прызнання жыццёвай важкасці новых канцэптуальных падыходаў да праблемаў развіцця грамадства, узятых на ўзбраенне перадавымі краінамі Еўропы і свету, без прыцягнення да іх рэалізацыі насельніцтва, з выкарыстаннем дэмакратычных працэдураў, зменаў да лепшага ў эканоміцы краіны, у развіцці рэгіёнаў у бліжэйшыя часы не намячаецца.

Таму, усе гэтыя планы міністра, Стратэгіі ўстойлівага развіцця, іншыя праграмныя дакументы так і будуць заставацца бессэнсоўнымі і не адпавядаючымі рэаліям беларускага жыцця.

Паводле сайта “Беларускія навіны

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Студзень 2020
Пн Аў Сер Чц Пт Сб Ндз
« Сне    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
© 2011 - 2020 ПАРТЫЯ БНФ. Усе правы абароненыя. Перадрукоўка дазваляецца толькі пры выкарыстаньні гіпэрспасылкі на сайт ПАРТЫІ БНФ.